Tümörlerde İsimlendirme

       a) İyi huylu (benign Tümörlerde: Bu tümörler köken aldıkları Latince mezenkimal doku isminin sonuna ”-om veya  -oma” ekleri getirilerek yapılır. Mesela, bağ dokusundan köken almış iyi huylu bir tümör “Fibrom veya fibroma”  şeklinde,  kıkırdak dokusundan köken alan başka bir iyi huylu tümör ise “Kondrom veya kondroma” şeklinde isimlendirilir. Bunun gibi kemik dokudan köken alan iyi huylu tümörlerde “osteom veya osteoma” şeklinde ya da yağ dokudan köken alan iyi huyu tümörler ise “lipom veya lipoma” şeklinde isimlendirilir.

Ayrıca epitelyal dokulardan köken alan iyi huylu tümörler de köken aldıkları latince doku isminin sonuna “om veya oma” ekleri getirilerek isimlendirilirler. Fakat burada tümörlerin morfolojileri önem kazanır. Bu yüzden direk doku isminin sonuna değil de morfolojiyi belirleyen ismin sonuna bu ekler getirilir. Bu yüzden örtücü epitelin iyi huylu tümörleri ki genellikle bunlar örttüğü dokuların boşluğuna doğru parmak şeklinde gelişme gösterirler. İşte bu iyi huylu tümörlere “papillom” denir. Bez epitelinden köken alan iyi huylu tümörler “adenom veya adenoma” şeklinde isimlendirilirken, bu adomlarda kistik bir genişleme varsa “kistadenom” kist boşluğuna doğru papillifer uzantılar da varsa o zaman “papillifer kistadenom” şeklinde isimlendirilirler.

      b) Kötü huylu (malign) tümörlerde: Malign tümörler genellikle kanser olarak isimlendirilirler. Mesela: kan kanseri,  deri kanseri ve kemik kanseri gibi.

           Ancak bu tümörlerde tümörün epitelyal veya mezenkimal kökenli olmasına göre isimlendirme de değişir. Mesela, kötü huylu eptelyal kökenli tümörlerde tümörün köken aldığı latince doku isminin sonuna “karsinom veya karsinoma”, mezenkimal kökenli dokudan köken alan kötü huylu tümör ise tümörün köken aldığı dokunun latince isminin sonuna “sarkom veya sarkoma” ekleri getirilerek ismlendirilirler. Örnek. Bez epitelinden köken almış kötü huylu tümör “adenokarsinom”  olarak isimlendirilir.

Bunların da yassı hücreli olanları “yassı hücreli adenokarsinom”, değişici epitelden köken alanlar ise “değişici epitel karsinom” olarak isimlendirilir. Bağ dokusundan köken alan kötü huylu mezenkimal tümörler ise “fibrosarkom” yağ dokudan köken alanlar ”liposarkom”, kemik dokudan köken alıyorsa “osteosarkom”, kıkırdak dokudan köken alıyorsa “kondrosarkom” olarak isimlendirilir.

Tüm bu isimlendirmelerin dışında tutarsız bazı isimlendirmelerde yapılmaktadır. Mesela, bazı malign tümörleri isimlendirirken “seminom, sinoviom, meningiom, mezotelyom, lenfom, hepatom ve melanom” gibi terimler de kullanılmaktadır. Ancak burada tümörün malign olduğunu ifade etmek için bu isimlerin önüne “malign” ifadesi getirilir. Mesela, “malign melanom” gibi.

Bazı tümörlerin isimlendirilmesinde ise “blastom” son eki kullanılır. Bu ek, tümörün embriyonal karakterli ve ne kadar ilkel olduğunu ifade eder. Mesela; “nefroblastom, hepatoblastom, medülloblastom” gibi. Bu isimlendirme ile bu tümörlerin sırasıyla böbrek, karaciğer ve beynin embriyonal gelişmesi sırasında olgun olmayan dokulardan köken aldıkları anlaşılır.

Bazı tümörler birden fazla hücreden oluşabilir. Böyle tümörler eğer embriyonun bir yaprağından köken alıyorsa, bu tümörlere “miks” tümörler denilir. En iyi örneği köpeklerin meme tümörüdür. Çünkü köpeklerin meme tümöründe üreyen epitel dokusu, miyoepitel kemik ve kıkırdak gibi mezenkimal dokularla iç içedir. “Fibromiyolipom, fibrokondroosteom, fibroadenom, fibropapillom” gibi tümörlerde benzer tümörlerdendir.

Birden fazla embriyo yaprağından oluşan tümörlere ise “teratom”, bunların malign olanlarına ise “malign teratom” adı verilir. Çoğnlukla ovaryum ve testislerde rastlanan teratomlar pirimitif multipotent hücrelerden kaynaklanırlar. Bu hücreler normal dokulardaki hücrelere dönüşme yeteneğindedirler. Bu nedenle teratomlarda kemik,sinir,deri, kas, barsak epiteli, beyin, kıl ve yağ gibi birçok doku hücrelerine bir arada rastlanır.

Tümörler organizmalarda tek “tek (soliter)” olarak bulunabileceği gibi “çok sayıda (multiple)” da bulunabilir İşte bu bulunma durumuna göre de değişik isimlendirme yapılır. Mesela bir tümör bir organizmada birden fazla bulunması hali Tümör isminin sonuna “-tosis” eki getirilerek yapılır. Örnek: “papillomatozis, adenomatozis, fibromatozis” gibi