Normalde son konakları insan olmayan bazı nematodların larvaları, insanların derisinde veya iç organlarında bir süre göç dönemi geçirerek hastalık etkeni olmaktadır. Larvalar bu göçleri esnasında evrimini tamamlayamamaktadır. Larvaların insanlardaki bu göçüne Larva migrans adı verilmektedir.
Bir nematod larvasının yabancı bir konağın dokularını istila etmesi ve daha fazla gelişme gösterememesine bu ad verilir. Askarit yumurtaları yabancı bir konağa girdiğinde larvalar bu konakların bağırsaklarında yumurtayı terk eder. Bunlar normal konağındaki gibi davranarak bağırsak duvarını deler ve vena porta yoluyla karaciğere gider. Fakat bu larvalar bu gibi yabancı konaklarda akciğer-trakea göçü geçirmezler. Ancak kan dolaşımıyla bütün iç organlara yayılırlar. Larvalar buralarda inhibe olurlar ve belirli bir süre sonra (T. canis larvaları 9 yıl veya daha uzun süre konakta canlı kalabilir.) ölürler. Bu duruma insanlarda, özellikle çocuklarda rastlanır. Çocuklarda sık görülmesinin nedeni bunların çocuk bahçelerinde köpek veya kedi dışkısı ile bulaşık kumları önce ellemeleri sonra ellerini ağızlarına götürmelerinden kaynaklanmaktadır. Toxocara canis ve Toxocara cati yumurtaları insanlar tarafında alındığında bağırsakta serbest kalan larvalar kan yoluyla karaciğere gelir. Buradan akciğerlere bazen de genel dolaşımla göz (okuler larva migrans), beyin (serebral larva migrans) gibi organlara giderek yerleşir. Karaciğerde büyüme meydana gelir (Hepatomegali). Kanda eozinofili ve löykositoz oluşur. Gözde ise larva özellikle retinaya yerleşir. Burada organizmanın yaptığı reaksiyon sonucu larvanın etrafında bir granülom oluşur.
Bu durum bir tümör olan retinoblastoma ile karıştırılmakta ve gözün operasyonla alımına bile yol açmaktadır.
Larvalar bazen optik disk üzerinde de bulunur ve körlüğe neden olur.
Deri Larva migransı: Öncelikle kedi ve köpeklerde bulunan kancalı kurt etkenleri Uncinaria stenocephala, Ancylostoma caninum, A. Braziliense ve sığırlarda bulunan Bunostomum phlebotomum larvaları hayvan dışkısı ile kirlenmiş nemli toprakta insan derisini delerek girmektedir. Larvalar deri altında Stratum germinativum ve corium arasında tüneller açmakta ve bu göçleri sırasında deride kızarma, kaşıntı, şişme, veziküller görülmekte, şiddetli kaşıntı sonucu deride çizikler ve bunu izleyen enfeksiyonlar meydana gelmektedir. Yurdumuzda saptanmış deri larva göçü olayları vardır. İlk kez Niğde ili köylerinde 12 aylıktan küçük çocukların kundaklanan vücut bölümlerinde bazen bir bazen daha fazla zikzak şeklinde deri değişikleri saptanmıştır. Yapılan araştırmada, buradaki yerli halkın bebeklerin kundakları içine toprak koyma alışkanlığında oldukları ve toprağın alındığı yerlernde köpek dışkısı ile bulaşık olduğu görülmüş ve sonuçta bu hastalığın köpek kancalı kurtlarından ileri gelen deri larva migransı olduğu belirlenmiştir.
Aynı şekilde köpek ve kedilerinmidesinde nodüller içinde yaşayan Gnathostoma spinigerum ve domuzlardaki G. Hispidum insanlarda olgunlaşmamış olarak derialtı, mukoz membranlar ve gözde rastlanmaktadır. Bu parazitler, çiğ veya az pişmiş tatlı su balıkları ve kurbağa etleri ile insanlara bulaşmktadır.
Viseral Larva Migrans: iç organ larva göçü hastalığını meydana getiren etkenlerin başında köpek ve kedilerde parazitlenen Toxocara canis ve Toxocara mystax gelmektedir. Bu nematodların ikinci dönem larva taşıyan yumurtaları ağız yolu ile alındığında, özellikle 15-36 aylık çocuklarda iç organ larva migransı yapabilmektedir.
Yumurtadan çıkan ikinci dönem larvalar karaciğer ve akciğer göçü geçirerek ya bu organlarda veya beyin, göz ve kalp gibi organlara geçerek klinik belirtilere yol açmaktadır. Önemli belirtiler öksürüğün artması, iştahın azalması, sürekli zayılama, kas ve eklemlerde ağrılar, gözde oluşan Toxocara türleri sonucu göz çukuru basıncının artmasına bağlı görme bozukluğu, karaciğer ve dalakta büyüme ile yüksek eozinofilidir.
Viseral Larva Migrans de dokulardaki lezyonlar göç eden larvalardan çok konağın bu larvalara gösterdiği immunolojik reaksiyon sonucu oluşmaktadır. Larvaların ekskretör antijenleri Th2 tip CD4 lenfositlerini uyararak bunların IL4 salgılamasına yol açar. IL4 ise B lenfositlerini uyararak bunların IgE ve IL5 oluşturmasına neden olur. Bunlarda sırası ile konakta eozinofili ve vaskuler adezyon oluşturur.
Bu lezyonların tedavisinde bugün lazer teknolojisi kullanılmaktadır. Toxocara canis’den ileri gelen iç organ larva migransının tanısı ELISA veya PCR ile yapılabilmektedir.
vethekim_01