GençVeteriner | Veteriner Hekimlik ve Evcil Hayvan Portalı

Veteriner Hekimlik Ders Notları => Klinik Öncesi Bilimleri Bölümü => Epidemiyoloji => Konuyu başlatan: vethekim_01 - 17 Mart 2009, 16:50:15

Başlık: Ekolojik düzenin hastalık oluşumuna etkileri
Gönderen: vethekim_01 - 17 Mart 2009, 16:50:15
Populasyonların ekolojik düzenlenmesinde rol oynayan faktörler ve düzen içinde hayvanların davranış şekilleri hastalık oluşumunu ve infeksiyonların yayılışını etkiler. Bu etkileşim çeşitli örneklerle açıklanabilir. Vejetasyonal zonlarla ilgili selenyum eksikliği örnek olarak verilebilir. Hayvanlardaki selenyum eksikliğini gidermek için otlaklara selenyum tuzları serpilir. Bazı bitkiler düşük, bazı bitkiler yüksek oranda selenyum absorbe ederler. Eğer selenyum serpilen toprakta yüksek oranda selenyum absorbe eden bitkiler baskınsa selenyum zehirlenmesi ortaya çıkar.   Hayvanların davranış şekilleri ile ilgili olarak tilkilerdeki kuduz olayları örnek olarak verilebilir. Kuduzun Avrupa’daki kalıcı konakçılarından birisi tilkilerdir. Tilkilerin sene boyunca gösterdikleri davranış şekilleri populasyon içindeki ilişkilerine bağlı olarak değişiklikler gösterir; bazen tek olarak, bazen gruplar halinde bulunurlar. Benzer şekilde kuduz tilkiler de kuduz tipine göre farklı davranışlar gösterirler bazı tilkiler topluluktan kaçarken, bazıları aksine grup içinde olmaya çalışırlar. Bu davranış farklılıklarının kuduz virusunun yayılışını nasıl etkilediği şekil 25’de görülebilir.
                                                                             
Tilki grupları
                                                              Tek               Çift                   Aile                 Sosyal grup
                           Sakin                             -                    +                   ++                         +++
Kuduz tilkinin       Saldırgan                       +                  ++                  +++                  ++++
davranışı                 Karışık                         +                  ++                 ++++                  +++++++

(Şekil 25. Ekolojik faktörlere bağlı populasyon özelliklerinin tilki kuduzunun yayılışına etkisi)

Yuva alanının genişlemesi de infeksiyonların yayılışını arttırır. Yaz aylarında tilkilerdeki kuduz yuva alanlarında sınırlı kalır. Ancak, kışın yuva alanındaki besinlerin tükenmesi sonucu tilkiler başka bölgelere de tecavüz ederler ve bu da infeksiyonun yayılışını kolaylaştırır.



vethekim_01