Ortadogu ve tahminen Iran kökenli olan bu güvercinler, ülkemizde “sihselli”, “çaksirli” “çarçurlu”, “panda” ve “sirazi” gibi adlarla bilinirler. Çaksir, genellikle güneydogu bölgemizde ince kumastan yapilan ve daha çok erkeklerin giydigi salvara verilen isimdir. Ancak ayni zamanda ayaklari paçali güvercinler için kullanilan bir tanimlamadir. Sirazi adlandirmasinin Iran’in güneybatisinda bulunan Shiraz kentinden kaynaklandigi düsünülmekte ve bu güvercinlerin buradan köken almis olabilecekleri kabul edilmektedir. Sirazi adlandirmasi ayni zamanda Pakistan kökenli “Lahore” (Sinasi) irki için de Pakistan’da kullanilan bir addir. Bu güvercinlerimiz dünyada ise, “Shaksharli”, “Shaksharli Tumbler” “Sherazie” ve Almanya’da da “Schirastümmler” adi ile taninirlar. Ortadogu ülkelerinde ve Türkiye’de uzun yillardir yetistirilen ve bilinen bir irk olan Sihsellilere, Lübnan’da “Sheik Shalli” adi verilmektedir. Arapça’da “Sheik” kelimesi, Türkçe’deki Seyh kelimesi ile es anlamlidir ve Islamiyet öncesi Arap topluluklarinda kabile reisi anlamina gelmektedir. Islami dönemde ise ayni kelime tarikat baskanlari için kullanilmistir. “Shalli” kelimesi ise gene Arapça’da güvercin sürüsü anlamindadir. Sheik Shalli ise, buradan çikarilacagi gibi, güvercinlerin en yetkin olani, en iyisi gibi bir anlama gelmektedir. Sihselli ise bu kelimenin Türkçelestirilmis halidir. Sihselli irki güvercinler gerçekten de çok alimli, gösterisli ve güzel kuslardir. Osmanli Devleti döneminden beri Iran, Irak ve diger Arabistan yarimadasi ülkeleri ile iç içe yasamis olan Türkler, bir zamanlar Osmanli devleti sinirlari içinde bulunan bu ülkelerin güvercinlerini uzun yillardir yetistirmektedirler. Bugün bile Türkiye ile Suriye, Iran, Irak ve Lübnan gibi bölge ülkeleri arasinda güvercin ticareti canliligini korumaktadir.
FIZIKI ÖZELLIKLERI
Sihsellilerde disariya hafif bombe yapacak sekilde çikik bir alin kemigi vardir. Kafasi düzgün ve yuvarlaktir. Gözler büyük degildir. Göz çevresi halkasi belirgin olmaz. Göz rengi koyu kirmizi ve portakal tonlarinda olabilir. Bu güvercinlerin orijinalinde takka ve perçem bulunmaz. Ancak ülkemizde bulunan çesitlerinde perçemli olanlari yaygindir. Perçemli olanlar bizde daha degerli olarak kabul edilmektedirler. Gaga orta büyüklükte ve hafif ince bir yapidadir. Türkiye’de özellikle siyah renk kuslarda gaganin üst yarisi siyah olup alt yarisi kemik rengi olan kuslar bulunmaktadir. Bu kuslari ilk gördügümde üst gagalarinin siyaha boyandigini düsünmüstüm. Ancak sordugumda boya olmadigini ögrendim. Bu kuslar bizde daha güzel göründügü için tercih edilirler. Ancak genel olarak açik renk gaga istenilen bir özelliktir. Kusun vücudu orta büyüklüktedir. Dik durus sekli ve genis bir gögüs yapisi bu güvercinlerde dikkat edilen bir özelliktir. Bu güvercinler kanatlarini kuyruk üzerinde tasirlar. Ayaklar normal uzunlukta ve paçalidirlar. Paçalar parmaklari örtecek uzunlukta olmalidir. Fazla uzun paça tercih edilmez. Paçalarin ucunda “Parmak saçagi” adi verilen bir bölümün beyaz olmasi gerekir. Parmak saçagi beyaz olmayan güvercinler bir miktar deger kaybina ugrarlar. Sihsellilerde renklerin vücuda dagilimi çok önemlidir. Renk dagilimi düzgün olmayan kuslar tercih edilmezler. Bu güvercinlerde bütün vücut kusun kendi renginde olur. Sadece kafa ve boyun ile parmak saçagi beyazdir. Kafadaki beyazlik, boyunu da kapsayacak sekilde asagiya dogru iner ve gögüsün orta yerinde düzgün bir sekilde köse yapip biter. Kus adeta basina ve omuzlarina beyaz bir sal örtmüs gibi durur. Ancak bu beyazlik üzerinde iki farkli leke bulunmalidir. Ilki “sapka” ya da “payam”adi verilen ve kusun kafasinin tam üzerinde bulunan küçük lekedir. Ikincisi ise, “yanak yamasi” adi verilen ve kusun her iki yanaginda simetrik olarak bulunmasi gereken lekelerdir. Bu lekeler kusun rengi ile ayni renk olur. Lekelerin düzgünlügü çok önemlidir. Sapka sadece kafa üzerinde kalmali etrafa tasmamali ve özellikle alina dogru yayilmamalidir. Yanak yamalari ise gözlerin hemen altindan baslayip her iki yanakta düzgün ve simetrik olarak bulunmali, fazla uzamadan kesilmelidir. Sapka ve yanak yamalari kesinlikle birbiri ile birlesmemelidir.
Lübnanli yetistiriciler yanak yamalarinin kusun orijininde olmadigini, Barbarisi adi verilen irk ile (Bu irk Türkiye’de Yasmakli adi ile bilinmektedir) yapilan kirilmalar sonucu sonradan olustugunu belirtmektedirler. Ancak günümüzde yanak yamalari bu güvercinlerin bir standardi haline gelmislerdir. Özellikle sari ve kirmizi renkler için bu kesin olarak geçerlidir. Sapka ve yanak lekesi bulunmayan güvercinler dünya standartlarina göre deger kaybederler. Bu durum özellikle sapkasi olmayan güvercinler için çok daha kesindir. Ülkemizde yanak yamalari bulunmayan Sihselli güvercinleri yaygindir. Bu tiplerinin irkin orijinaline daha yakin oldugunu söyleyebiliriz. Bu özellikteki kuslar daha çok mavi ve siyah renklerde vardir. Hatta bu özellik bu renklerde aranilan bir nitelik haline gelmistir. Sihselli irkinda kuyruk üstünün oldugu bölgenin beyaz olmasina dikkat edilmektedir. Burada yuvarlak biçimli beyazlik istenilen bir özelliktir.
RENK ÇESITLERI
Sihselli irki güvercinler farkli renklerde karsimiza gelmektedirler. Bu renkler, kirmizi, sari, siyah ve mavidir. Bu 4 renkte beyazla kombinasyon halindedir. Sadece mavi renk güvercinlerde kanatlar üzerinde iki sira serit (kalem) bulunur. Diger renklerde kanat üzerlerinde serit yoktur. Mavi seritlilerde seritlerin koyu olmasi istenilen bir özelliktir. Ancak kusun mavisinin açik tonda olmasi daha çok tutulmaktadir. Sihselli irki güvercinler bir form irkidir. Uçus için yetistirilmezler. Bu güvercinler uçurulduklarinda fazla uzun uçmazlar ve birkaç tur atip konma egiliminde olurlar. Uçarken düz takla attiklari olur. Bu nedenle Avrupa’da taklaci kategorisinde degerlendirilirler. Ülkemizde yaygin olarak yetistirildikleri Güneydogu bölgemizde filo irklari ile birlikte beslenirler. Ancak bu güvercinler filo uçuculari ile birlikte uçurulmazlar. Çünkü filo uçusuna uyum gösteremezler. Bazen filonun inisi sirasinda filoyu toparlamak için ya da filonun dikkatini yuva üzerine toplamak için uçurulduklari olur.
(https://www.gencveteriner.com/proxy.php?request=http%3A%2F%2Fwww.guvercinbirligi.com%2Fimages%2FSihselli01.jpg&hash=24bcd6cabc2adf074e48039d25ed31859434e74d)