PERFORMANS TAKLACILARI
Ülkemizde yetistirilen en yaygin güvercin irkidir. Oyun performans beklentileri yöreden yöreye farklilik arz etmesine ragmen, taklaci güvercinleri genel bir bakis açisiyla detayli olarak inceleyelim:
Bu irk dünya üzerinde (kanat sesli taklaci) adi ile taninmaktadir.Güvercini 1 metre kadar yükseklikten biraktiginizda bile, yere konarken kanatlardan çikan ses kulagi doyurucu olmalidir. Ayrica kusu oda içerisinde elden biraktiginizda yere inerken kafasini hafif öne dogru kivirip, ayaklarini açarak iyice germe hali vardir.Bu (perdah verme) hareketi olarak adlandirilir ve bu hareketi yapan kusun oyunlu olma ihtimali yüksektir.Anlasilacagi üzere taklaci güvercinlerden beklenen oyun performansidir ve performans özellikleri oldukça detaylidir.Performans kriterlerini maddeler halinde incelersek beklentileri daha iyi anlayabiliriz.
OYUN:
Güvercin serbest uçus esnasinda yeryüzüne paralel rotasindan çikarak, yere dik bir açiyla semaya dogru belirli bir mesafe kat eder.Ülkemizde bölgelere göre fisek, sirik, sarma,fiskirma, çekme, firlama gibi tabirlerle ifade edilen bu hareket esnasinda kus, taklalar atarak seyir zevkini zenginlestirir.Beklenen oyun performansi bu fisekleme hareketidir ve taklalar bu hareketin bir parçasidir.Oyun karakterlerine göre taklacilari iki baslik altinda siniflandirabiliriz.
HAVA OYUNLU TAKLACILAR (HAVACILAR)
Yüksek semada uçmayi severler,düz uçusta hafif yükselti kazanarak fisekleme hareketi yaparlar ve 3-4 takla vurduktan sonra uçuslarina devam ederler.Uçus sirasinda kanatlari diklemesine açip süzülme, kanatlari hizla çarparak ses çikarma gibi durumlar normaldir.Ülkemizde son yillarda yayginlasan (damci takla) meraki yüzünden bu tarz oyun yapan kuslara ilgi azalmistir.
KÜMES ÜSTÜ OYUNLU TAKLACILAR (DAMCILAR)
Daha çok orta semada ve düz olarak uçarlar.Oyunlarini kümes hizasi üzerinde farkli yüksekliklerde yapabilirler, ancak yuvaya uzak mesafelerde oyun yapmazlar.Ülkemizde damci takla özellikli kuslara ilgi daha fazla oldugu için oyun performans beklentileri de oldukça fazladir.Damcilarin performans kriterlerini alt basliklar halinde maddelersek:
UÇUS: Olgunluk evresindeki kus tek uçurulur.Uçus yabaniler gibi düz olmalidir.Ancak uçus sirasinda yabani gibi ani dalis hareketleri uygun görülmez.Yavru kuslarda oyun açma öncesi görülen kuyruga basma hareketi olmamalidir.Kanatlari birbirine vurarak ses çikarma ve açikta birkaç takla atma durumu damcilar için uygun görülmez. Buluta çikmak diye tabir edilen çok yüksek semada uçmazlar, daha çok orta semada uçarlar.Uçus alanlari oldukça genis ve daireseldir.Arada bir gözden kaybolacak kadar genis bir daire çizebilirler,ancak 30 dakikayi asan sürede görünmezlerse yuvadan uzak bir yere konup dinlenmis olabilecekleri akla gelebilir ve kesinlikle kabul görmez.Kusun ilk kalkistaki bu serbest uçus evresi 10 ila 30 dakika arasi sürer ve bu evreye (kanat isitma evresi) denir.
SEFERE GELMEK: Kanat isitan kus kümes üstüne oyunlarini sergilemek üzere gelmeye baslar.Her gelis ve geliste gösterdigi oyun performansi (sefer) olarak ifade edilir.Bazi yörelerde kapama, basa girme yada dalis olarak ta ifade edilebilir.Sefer sayisinin fazlaligi önemli bir kriterdir.Kusun sefer araliklarinin kaç dakika olacagi yetistiriciler arasinda farkli görüslerin oldugu bir tartisma konusudur.Ancak kanaatimiz kisa arliklarla sefere gelen kusun fisek mesafesinin kisa olacagi yönündedir.Ayni teoriye göre fisek mesafesi çok uzun olan kuslarinda sefer sayisi az olacaktir.Kanat isitip sefere gelmeye basliyan bir kusun 5 ila 15 dakika araliklarla sefere gelmesi,dinlenmesi için yeterlidir.Sefere gelis esnasinda bazi kuslar kanat kisarak(ancak kanatlari gövdeye tam olarak yapistirmadan) adeta yuvanin üstüne düsmeye baslarlar, bazi kuslar da hiz kesip kümes üstünde duraksiyarak gelirler ve oyuna girerler.Sefere süratle dalis yaparak gelen kuslar daha çok tercih edilir.Kusun oyuna bu dalistan sonra gelebilecegi en yakin noktadan baslamasi beklenir.Oyuna girdigi en alçak noktaya (çökme mesafesi) denir.Tarifler diz hizasi ( 30-60 cm) veya adam boyu (150-200cm) yere gelmek seklinde de olabilir.Dalisini tamamlayan kus fisekleme hareketinin baslangicinda takla atip ara vermeden tirmanisa devam ederse ,baslangiçta atilan taklaya (taban taklasi)denir.Taban taklasi kusa arti deger katar. Fisekleme yere tam dik bir açiyla olmalidir.Açi daralirsa ,örnegin yere 60-70 derecelik bir açiyla fisekleme olursa kusa deger kaybettirir.Bura da bahsedilmesi gereken önemli bir konu da açinin dikligiyle fisek mesafesi arasindaki iliskidir. Dar açiyla fisekliyen kuslarin fisek mesafesi çok daha uzun olur.Kusun kaç metre fiseklediginden bahsetmeden önce nasil bir açiyla fiseklediginden bahsetmek daha uygundur.Kus belirli bir yükseklige fisekleyip taklalar atar ve taklalar esnasinda kendini bir miktar yukari çeker, buna (siçrama) adi verilir.Taklalardan sonra kus bozmadan fisege devam eder.Fisekleme hareketi seri ve süratli olmak zorundadir,kus kesinlikle gevsememeli ve dik rotasindan çikmamalidir.Standart bir kus fisekleme esnasinda 3 ila 8 takla atabilir. Performans esnasinda takla ve kanat sesleri net duyulmalidir.Bazi kuslar fiseklerken ayni zamanda kendi eksenleri etrafinda dönerek burgu hareketi yaparlar.Bazilari da gerilmis pençe gibi ayaklarini hareket ettirerek tirmanma hareketi yaparlar.Bu özellikler oyundaki seyir zevkini artirir.Kusun toplam fisek uzunlugu da önemlidir.Kuslar dik açiyla 5 metreden 30 metreye kadar bozmadan fisekliyebilir.Daha önce de bahsettigimiz gibi fisek mesafesi uçus süresi ve sefer sayisiyla da baglantilidir.Örnek vererek açiklarsak 5-15 dakika arayla sefere gelen bir güvercin 15-30 metre arasi bozmadan fisekliyebilir.Fisegin en üst noktasinda vurulan taklaya (baglama taklasi) denilir.Oyunu bagliyan kus birkaç metre süzülerek yükseklik kaybeder ve bosaltma hareketini yapar.Hemen yere paralel rotasina girerek seri kanat atislariyla kümes üzerinden uzaklasir.
INIS: Kus inisini kalktigi yere,kümes üzerine veya önüne yapar.Baska yere konma kesinlikle kabul edilmez.Hatta bazi kusçular kümes önünü bile kabul etmezler,kusun direk kümes içine inmesini isterler.Kus normal sefere gelisinden daha düsük bir süratle gelir,daha az bir mesafe fisekler.Kanatlar daha dar bir açi yapar,kus askida kalir.Bacaklar sanki bulundugu yerden yere yetisecekmis gibi gerilir.Harmanlama olarak tabir edilen kendini havada tartarak,esneyerek,net ve sesli taklalar atarak alçalir.Kusun yere ulasmasi ne kadar uzun süreli ve ne kadar bol taklaliysa gösterinin finali o kadar güzel olur.
(https://www.gencveteriner.com/proxy.php?request=http%3A%2F%2Fwww.taklaciguvercin.com%2Fimages%2Ffotolar%2Fpigeon-14.jpg&hash=266058f4553abefec54e777abf2338918eb036a7)