ENZOOTİK YAVRU ATMA
KLAMİDYOZİS
ETİYOLOJİ:
Chlamydiophila abortus, tek bir gelişme siklusunda intrasitoplazmik büyümeye sahip Gram-negatif bir bakteridir. İnfektif ve dirençli formu (elemental kısım), metabolik olarak aktif ve infektif olmayan form ile (retiküle kısım) yer değiştirir. Elemental kısım konak hücrenin zarına bağlanır ve kendi endositozunu uyarır; sonra retiküle kısma değişir ve bu da replike olur ve hücrenin lize edilmesini sağlar.
BULAŞMA:
Yavru atmadan iki hafta öncesine ve atımdan iki hafta sonrasına kadar vajinal sıvılarda büyük miktarlarda Chlamydophila atılmaktadır. Yavru atımı şekillenmese dahi, infekte koyun, doğum sırasında bu bakteriden büyük miktarlarda plasenta ve vajinal sıvı ile atar. Yavru atma sonrasında, küçük miktarlarda bakteri aynı zamanda da idrar, süt ve dışkıda da bulunabilir. Venereal bulaşma söz konusudur.
KLİNİK BELİRTİLER:
Yavru atımı, öncesinde bir belirti vermeden gebeliğin son 1/3'ünde şekillenir. Ölü doğumlar ve yavrunun zayıf olması mümkündür. Bazı durumlarda artritis, öksürük ve keratokonjunktivitis ile ilişkili olabilir. Plasenta retensiyonu ve metritis sık görülmez. Yavru atma indeksleri %50'ye kadar yükselir ve süt üretimi düşer. Yüksek yavru atma indeksi 2-3 yıl sürer sonra siklik hal alır. Bunun sonucunda da, birçok sene boyunca her yıl koyunların %10'u yavru atacaktır.
LEZYONLAR:
Atık yavrularda yaygın ödem vardır; abdominal ve plöral boşluklarda seröz ya da kanlı sıvı birikimi gözlenir, genellikle makroskopik lezyon izlenmez; dilde, bukkal kavitede ve toynaklarda peteşiler görülür.
DIAGNOZ:
Plasentadan alınan slide'larda bakteri tespitiyle, en az son on serum numunesinden alınan serolojik kanıtlar ile tanı konur. Coxiella ve Brusella ayrımı için boyama yapılır (Giménez ya da Maquiavelo metodu). İmmunofloresans ve ELISA yapılır. Omp1 geninin tespiti için PCR yapılır. Komplement fikzasyon testi uygulanır.
TEDAVİ, ÖNLEMLER VE KONTROL:
Tetrasiklinler (20 mg/kg kas içi yolla) yavru atımını önlemeye yardımcı olur, ancak bakterinin çevreye yayılmasını engelleyemez. Erkekler de dahil olmak üzere tüm sürünün sistematik olarak, gebelikte de aşılamaya izin veren inaktif aşılarla aşılanması koruma yöntemi olarak kabul edilir.
hipra