(https://www.gencveteriner.com/proxy.php?request=http%3A%2F%2Fsphotos-a.ak.fbcdn.net%2Fhphotos-ak-prn1%2F26409_393125513253_8364965_n.jpg&hash=f3fff84985b028c215b5d2568ac9ad9d3d234fec)
Dişlerin yapısı
Dentin: % 35 organik, %65 mineral (odontoblastlar)
Mina: %5 organik ve %95 mineral (ameloblastlar),
Sement: %55 organik ve %45 mineral (sementoblastlar) maddelerden oluşur.
Florozis ve bazı viral enfeksiyonlarda (distemper) minada hipoplazi ya da aplazi şekillenir.
Periodental ligament: Tümörlerin köken aldığı doku-dur.
Diş pulpasi: Fibrosit, histiosit ve indiferensiye mezenşimal hücrelerden oluşur.
Gelişim Anomalileri: Anodonti (dişlerin oluşmama-sı), oligodonti (dişlerin az sayıda olması), poliodonti, psödopoliodonti şeklinde görülebilir.
Dejenerasyonlar
1. Pigmentasyonlar
Kronik florozis'de, Dişlerin mina tabakasında sarı-kahve ya da siyah renkte hipoplazik alanlar şekillenir.
Pulpa kanama ve yangılarında dentinde kırmızı-esmer,
Putrid pulputislerde gri-yeşil renk değişikliği,
Kongenital eritropoietik porfirilerde (buzağı, kedi ve domuzlarda) kırmızı-pembe diş (gençlerde) ve koyu esmer (erginlerde) renklerde görülür.
Bütün türlerde tetrasiklinler ile tedavide dişlerde sarı esmer renk değişikliği oluşur, tetrasiklinlerle tedavi gören gebelerden doğan yavrularda ise süt dişlerinde renk değişikliğine neden olur. Tetrasiklinlerin yüksek dozu mina tabakasında hipoplazi oluşturur.
2. Odontodistrofiler
Nutrisyonel, metabolik ve toksik sebeplerle minada ameloblastların etkilenmesine bağlı olarak donuk leke-lere ya da oluklara rastlanır. Benzeri lezyonlar ayrıca Distemper ve BVD enfeksiyonlarında da oluşur.
Kronik flor zehirlenmesi-Florozis
Flor tabiatta fosfatlarla birlikte ve fosfatlı taşlarda bu-lunur. Mera ve otlakların endüstriyel fabrika artıkları ile kirlenmesi, toprağın ve suların (Van, Ağrı, Burdur, Denizli, Nevşehir) volkanik kökenli olması, yanardağların çevre-sindeki arazinin lavlarla kirlenmesi, hayvanların su ihtiya-cının derin kuyu ve artezyenlerden (özellikle Kuzey ve Güney Amerika ile Avustralya) karşılanması gibi durum-larda flour'un uzun süre ve düşük toksik dozlarda alınma-sıyla kronik florozis oluşur.
Flor, kemiklerin periost ve dişlerin periodontiumunda birikir. Flor iyonları kemik ve dişlerdeki apatit [(Ca5(PO4)3OH] kristallerindeki hidroksil (0H) kökü ile yer değiştirir ve flouropatit meydana gelir. Bu değişim dişle-rin mina tabakasında mineralizasyonu engelleyerek hipoplaziye neden olur. Ayrıca fazla flour iyonu dişlerde-ki henüz faal durumdaki ameloblastlar ile odontoblastları vakuoler dejenerasyona uğratır. Bu da anormal ostoid doku ve eksik mina oluşumuna neden olur. Dişlerdeki bu noksan kireçlenme, bozuk ve eksik mina oluşumu ile ilgili olarak noktalar veya çizgiler halinde hipoplastik çukurcuklar-odaklar görülür. Ayrıca dişlerin kemik dokusunda oluşan CaF2 de sarı, kahverengi veya yeşilimtırak renkte beneklenme ve alacalanma şeklinde pigmentasyon oluşturur. Bu değişiklikler henüz gelişme döneminde bulunan genç hayvanlarda görülür ve özel-likle ön kesici dişlerde dikkati çeker.