GençVeteriner | Veteriner Hekimlik ve Evcil Hayvan Portalı

Veteriner Hekimlik Ders Notları => Klinik Öncesi Bilimleri Bölümü => Viroloji => Konuyu başlatan: eXcaLibuN - 05 Ocak 2008, 00:30:52

Başlık: PARAMYXOVİRİDAE
Gönderen: eXcaLibuN - 05 Ocak 2008, 00:30:52
PARAMYXOVİRİDAE
Helikal simetrili, zarlı, (-) iplikçikli RNA
viruslarıdır.

1- Paramyxovirus (Parainfluenza-3)

2- Pneumovirus (Respiratory Syncytial Virus)

3- Morbillivirus (Sığır Vebası, Distemper)

4- Rubulovirus

SIĞIR VEBASI Rinderpest virus
(RPV)
TANIM
   Halk arasında “Malkıran, Çor ve Sığır Salgını” olarak anılmaktadır.
   Sığırların akut veya subakut olarak seyreden morbidite ve mortalitesi %100’e yakın viral bir hastalığıdır.
   Hastalık, hemorajik-septisemik değişiklikler, mukozalarda erozyonlar ve pseudomembranöz tabakalanma, yüksek ateş ve ölümle karakterizedir.
ETİYOLOJİ
•   Paramyxoviridae familyası… morbillivirus alt grubundandır.
•   Tek iplikçikli, zarlı RNA virusudur.
•   RPV, PPR, insan kızamık ve köpek distemper  virusları ile çok yakın antijenik ilişki içindedir.
   Etken serolojik olarak tek tiptir.

ETİYOLOJİ
•   Etkenin ilk defa virus olduğu, Türk veteriner hekim araştırmacı Adil Bey ve Fransız araştırıcı Nicolle tarafından tespit edilmiştir.
•   Virus, deneme hayvanları, ETY ve değişik hücre kültürlerinde üretilebilmektedir. En duyarlı sistem H.K.’dir.

   Virus üreme sırasında intrasitoplazmik ve intranükleer inklüzyon cisimcikleri ile karakterize cpe oluşturur.
   Devamlı doku kültürü pasajları virusun virulensini azaltır. Bu özellikten yararlanılarak attenüye canlı aşılar hazırlanır.

   Virus HA özelliğine de sahiptir. Kan serumunda antikor tespitinde HI testinde antijenik yakınlığı nedeniyle kızamık virusu ve maymun eritrositi kullanılır.
   Hastalığa tüm ruminantlar duyarlıdır. Sığır ve mandalar doğal konakçı olup, koyun ve keçiler oldukça dayanıklıdırlar.
EPİZOOTİOLOJİ
   Bulaşma, enfekte sığırlar arasında direkt ve indirekt temasla olur.
   Virus üst solunum yolları ve sindirim kanalı mukozalarından alınır.
   Virus, hasta hayvanların burun, boğaz, göz akıntıları, idrar, gaita ve sütleriyle saçılır.

EPİZOOTİOLOJİ
   Burun akıntısı ile virus saçılışı hastalığın 4. gününden itibaren durur.
   Gaita ile saçılım ölüme kadar devam eder.
   Et ve et ürünleriyle bulaşma özellikle dondurulmuş olanlarda mümkündür. Çünkü sığır vebalı hayvanların kaslarında laktik asit oluşmadığı için pH’ya bağlı inaktivasyon şekillenmemektedir.
   Subklinik enfekte yabani hayvanlar latent virus rezervuarı olarak risk oluştururlar. Özellikle yaban domuzları epizootiolojide önem taşırlar.
KLİNİK
   Kontakt yolla inkubasyon süresi 6-8 gündür.
   İlk klinik belirti 24 saat içinde 42°C’ye çıkan ateştir. Ateşle beraber burun ucunda kuruluk ve konstipasyon şekillenir. 1-2 gün içinde nazal ve göz akıntıları ortaya çıkar.
   Depresyon, fotofobi, lökopeni ve susuzluk tabloya eşlik eder.
Köpüksü Salya
Gözlerde hafif hiperemi ve konjuktivitis
  Dil altındaki lineer erozyonlar ve gri epitelyum
Dudakların iç yüzündeki papillalarda kütleşme ve kan oturmaları
Üst dudak ve dişler arasındaki  diş etlerindeki erozyon ve nekrozlar
Alt dudak, diş etleri, dudak kenarları ve sert dudaklardaki erozyon ve nekrozlar
Üst dudakların iç yüzündeki erozyonlar
KLİNİK (ŞAP’tan FARKI)
   Oral lezyonlar genellikle ateşin 2. ve 3. gününde ortaya çıkar. Ateş 3-5. günde en yüksek noktaya erişir ve diyare görülmeye başlar. Kanlı diyare hastalıktaki en belirgin semptomdur.
   Sert damak, ağız, yanak ve dudakların iç yüzünde, diş etleri ve dilin alt yüzünde pseudomembranöz lezyonlar oluşur.
   Salivasyon köpük tarzındadır.
TEŞHİS
   Klinik belirtiler belirgindir.

   Direkt teşhiste, kan, burun akıntısı, lenf yumrusu, dalak ve gaita gönderilir.

   İndirekt teşhiste, Nötralizasyon, HI, AGID
MÜCADELE ve KONTROL
   Pasif İmmunite
   Aktif İmmunite: Aşılama
   İnaktif D.K. Aşıları
   Caprinize Canlı Aşılar
   Lapinize Canlı Aşılar
   Avianize Canlı Aşılar
   Doku Kültürü Canlı Aşıları (Kabeto-O suşu)
*Homolog interferenz özelliğinden dolayı 1 haftalık
buzağılara bile kolayca uygulanabilir. Komplikasyonu
yoktur. 2 yıllık bağışıklık verir.
MÜCADELE ve KONTROL
   Enfeksiyonun görülmediği ülkelere, risk grubunda bulunan ülkelerden canlı ruminant ve et-et ürünleri ithali yasaktır.
   Hasta hayvanlar uyutulur ve derin çukurlara gömülerek üzeri kireçle örtülür.
   3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtasına göre İHBARI ZORUNLU HASTALIKTIR.
  KÜÇÜK RUMİNANT  VEBASI                 Peste des petit ruminants        (PPR)

Koyun ve keçilerin akut veya subakut seyirli, ateş, nekrotik stomatitis, gastroenteritis ve pneumoni ile karakterize viral hastalığıdır.

ETİYOLOJİ
•   Paramyxoviridae familyası… morbillivirus alt grubundandır.

•   Tek iplikçikli, zarlı RNA virusudur.

•   RPV, insan kızamık ve köpek distemper virusları ile çok yakın antijenik ilişki içindedir.


EPİZOOTİOLOJİ
   Küçük ruminant vebası enfeksiyonu, ilk kez keçilerde 1942 yılında Gargadennec  ve Lalanne isimli araştırmacılar tarafından tespit edilmiştir.

   Koyunlar enfeksiyona keçilere nazaran daha duyarlıdır.

   Bulaşma, hasta hayvanların sekret ve ekskretleri ile direkt ve indirekt temasla olmaktadır.