RETROVİRİDAE
Kübik simetrili, zarlı, tek iplikçikli RNA virusudur. Bu viruslar RNA'ya bağlı DNA polimeraz enzimi içerirler.
1- Lentivirus (EIA ve V-M)
2- Oncornavirus (BLV, FLV)
3- Spumavirus
SIĞIRLARIN LÖYKOZU
BOVINE LEUCOSIS VIRUS (BLV)
-
SARKOM COMPLEX
Sığırların progresif seyirli, lenforetiküler dokuların bir hastalığı olup, lenf bezlerinde tümör oluşumu, kan tablosu değişiklikleri ve lenfosit artışı ile karakterizedir.
ETİYOLOJİ
Retroviridae familyasında.....C partikülü nedeniyle Oncornavirus alt grubundadır.
Etken, hasta hayvanlardan köken alan lökosit hücre kültürlerinde üretilebilmektedir.
Enfeksiyon spektrumunda özellikle sığırlar mevcut olup; koyun, keçi ve yabani ruminantlarda enfeksiyona duyarlıdır.
Bazı hayvanlarda bireysel olarak veya sürü düzeyinde genetik direnç bildirilmiştir. Bu direncin nedeni açıklanamamaktadır.
EPİZOOTİOLOJİ
Bulaşma;
Direkt temasla (İçme suları ve süt),
Vertikal yolla (nadiren) ve
İatrojen yolla olmaktadır.
EPİZOOTİOLOJİ
Enfeksiyonun 2 epizootiolojik görünümü vardır.
1- Enzootik Löykoz : Ergin sığırlarda
2- Spontan (Deri) Löykozu: 2 yaşına kadar olan genç sığırlarda görülmektedir.
EPİZOOTİOLOJİ
Etkenin başlıca rezervuarı, subklinik enfekte veya inkubasyon periyodundaki hayvanlardır.
PATOGENEZ
Hastalığın birbirinden ayırtedilen 2 dönemi tespit edilmiştir.
1- Prelöykoz: Kan tablosu değişiklikleri ve özellikle lenfosit artışı ile karakteristiktir. Tümör oluşumu görülmemektedir.
2- Klinik Löykoz: Lenf bezlerinde tümör oluşumu.
PRELÖYKOZ
Etken, prelöykoz döneminde kan monositlerinde tespit edilebilmektedir. Bu hayvanların %10-30'unda tümöral form şekillenir.
Kan lenfositlerinde aşırı bir çoğalma görülür.
KLİNİK LÖYKOZ
Klinik löykoz döneminde ise tümör dokusunda virus saptanabilir.
Tümör oluşumu 2 yaşın üzerindeki hayvanlarda oluşmaktadır.
Tümöral formdaki değişiklikler; lenfadenöz, lenfosarkom, retiküloz, retikülosarkomatoz'dur.
Dalak ve lenf bezlerinde şişmeler, kan lenfosit değerlerinde yükselme görülür.
KLİNİK
İnkubasyon süresi, 200-400 gün arasında değişmekle beraber, bazen 7 yıla kadar uzayabilmektedir.
Hastalık, prelöyokoz ve tümöral form olarak birbirini izleyen 2 dönem halinde seyreder. Dalak ve lenf bezlerinde şişmeler karakteristiktir.
Tümör oluşumu nedeniyle nefes darlığı, yutkunma güçlüğü, exophtalmus, felç ve ödemler meydana gelebilir.
Tümör oluşumundan sonra hastalık ölümle son bulur.
TEŞHİS
Prelöykoz döneminde kan tablosu değişiklikleri, klinik löykoz döneminde ise tümöral oluşumlara göre teşhise gidilebilir.
Kandaki lenfosit değerleri ölçülerek "Löykoz Teşhis Anahtarları" geliştirilmiştir.
AGID ve ELISA testi ile 6 ayda bir antikor kontrolleri yapılmalıdır. Antikor pozitif hayvanlar kesime sevkedilir.
Tümör varlığı ile de teşhise gidilebilir.
MÜCADELE
Özellikle populasyon taramalarında AGID testi ile kan serumlarında antikor aranması büyük önem taşımaktadır.
Süt örneklerinden de ELISA testi ile antikor tespiti yapılabilir.
Löykoz antikor pozitif hayvanlar, kesime sevkedilmeli ve nakillerine izin verilmemelidir.
Löykozlu hayvanların sütleri mutlaka kaynatılıp kullanılmalıdır.