STOMATİTİS VEZİKULARİS
Ağız boşluğu mukozası, dil epiteli, ayaklar, corium coronariumda ve vücudun diğer bölgelerinde veziküllerle karakterize viral bir enfeksiyondur.
ETİYOLOJİ
► Etken Rhabdoviridae familyasının vezikülovirus alt grubu içinde yeralır.
► VS virus Indiana ve New Jersey olmak üzere 2 serotipi vardır.
► Etken H.K., D.H. ve ETY’nda üretilir.
EPİZOOTİOLOJİ
► Atlar, sığırlar ve domuzlar hastalığın doğal konakçılarıdır. İnsanlarda da enfeksiyona neden olmaktadır.
► Hastalık ılıman iklime sahip bölgelerde epidemik karakter gösterir ve ısının arttığı dönemlerde süratle ortaya çıkar ve yayılır.
EPİZOOTİOLOJİ
► Enfekte hayvanlardan virus; veziküllerin yırtılması veya salya ile saçılır.
► Bulaşma, direkt kontakt veya
► İndirekt olarak enfekte mutfak artıkları ve et ürünleri ile meydana gelmektedir.
► Sineklerde hastalığın yayılışında mekanik vektör görevi görmektedir.
PATOGENEZ
► Etkenin başlıca giriş yeri……….Solunum ve sindirim kanalı mukozalarıdır.
► Etken organizmaya girdikten 3-4 gün sonra primer veziküller oluşur ve viremi ile monositlerde çoğalır.
► Viremiyi takiben sekonder aftlar ortaya çıkar.
KLİNİK
► Hastalığın lezyonları Şap’tan ayırtedilemez.
► 24 saat inkubasyondan sonra aftlar oluşmadan ateş ve durgunluk ortaya çıkar.
► Aftlar oluştuktan sonra salivasyon artar. Aftlar, ağız bölgesi, bazen tırnaklar, ayak ve memede görülür.
► Atlarda veziküller dilin üst yüzünde ve dudakların içinde oluşur.
► Sığırlarda lezyonlar daha yaygın olup, sert damakta görülebilir.
► Hasta hayvanlar 5 gün içinde yeniden iyileşirler.
VS ve Şap Hastalığının Ayırıcı Tanısı
1-Hastalığın yayılışı Şap’tan daha yavaş ve daha düşük morbiditeye sahiptir.
2-VS atlarda da görülürken, Şap sadece domuzlar ve ruminantlarda görülür.
3-Lezyonlar, Şap lezyonlarından daha küçüktür.
4-VS virusunun kloroform duyarlılığı tanıda önemlidir.
5-Ölüm nadiren şekillenir.
► Erozyon materyalinden E.M.’ta virus tespitine gidilir.
MÜCADELE
► Prognozu iyi olduğu için özel tedbirler gerektirmez.
► Aşısı yoktur.
► Bazen karantina ve sekonder etkenlere karşı önlemler alınabilir.
İNSANLARDA VS
► Bazen insanlarda da rastlanmaktadır.
► Semptomlar influenza benzeridir.
► Ateş, kas ağrıları, stomatitis ve tonsillitisle karakterizedir.
► Birkaç hafta içinde iyileşme şekillenir.