VİRUSLARIN KÖKENİ

[eXcaLibuN]

VİRUSLARIN KÖKENİ




►   Virusların sadece canlı hücrelerde çoğalabilmesi ve yapısal özellikleri, onların nereden köken aldıkları sorusunu akla getirmektedir Bu konuda yıllardan beri tartışılan 2 teori mevcuttur.

1.  Hücresel fonksiyonlarının çoğunu kaybetmiş bakterilerin dejenerasyonu
2.  Çevre  şartları dışında canlılığını devam ettirme yeteneği kazanmış nükleik asitler gibi birtakım ökaryotik genlerin değişimi ile evrimleştikleri ileri sürülmektedir.

►   Viral genomik sekans analizleri tüm virusların tek bir progenitordan (öncül organizmadan) evrimleşmediğini göstermiştir. Farklı virus tipleri bağımsız olarak ortaya çıkmış ve sonradan çeşitlilik devam etmiştir. Darwin’in mutasyon/seleksiyon evrim nişesine uygun olarak yaşam ve bulaşma özelliklerine adapte olmuşlardır.

►   Herpesviruslar gibi bazı latent viruslar geliştikleri konakçılarda uzun ortaklıkları sonrası evrimleşirken,  Influenza A grubu viruslar, farklı konak türlerine geçişlerle, kuduz virusu gibi viruslar ise zoonotik nakillerle evrimleşmektedirler.
VİRUS
Enfeksiyon oluşturma
yeteneğine sahip
olgun virus
partikülüne “Virion”
denir.
VİRAL MORFOLOJİ
►   Genetik materyalin etrafı virus tarafından kodlanan protein yapısında “Kapsid” adı verilen manto ile çevrilmiştir. Kapsid ile genomun ilişkisi virusun yapısını büyük ölçüde etkilemektedir.

►   Viral kapsid, olgun virus partikülünün oluşumu sırasında, “Kapsomer” adı verilen protein alt ünitelerinin biraraya gelmesiyle oluşmaktadır.

VİRAL MORFOLOJİ
►   Virus genomu, nükleik asit olarak tek veya çift iplikçikli DNA veya RNA genomu içerirler.

Kapsid ve viral genomdan oluşan yapıya
“Nükleokapsid” adı verilir.

VİRAL MORFOLOJİ
►   Birçok virus, tomurcuklanma sırasında büyük ölçüde konak hücre membranından köken alan lipoprotein yapısında çift tabakadan oluşmuş bir zara sahiptir.
►   Zar yüzeyinde, virusun hücreye girişi sırasında konak hücre reseptörüne bağlanmayı sağlayan “Peplomer” olarak adlandırılan glikoprotein yapısında ışınsal uzantılarda yer almaktadır.
►   Bu peplomerler, konak hücre üzerindeki spesifik reseptörlere (paratop) bağlanan anti-reseptörler (epitop) olarak da görev yapmaktadırlar.
   
VİRAL MORFOLOJİ
►   Zarın varlığı genel olarak virusda kararsızlığa neden olmaktadır. Zarlı viruslar, zarsız viruslara göre ısı, deterjan, alkol ile eter ve kloroform gibi lipid eriticilerine çok daha duyarlıdır.
►   Kapsid proteinleri ve zar glikoproteinleri gibi virusun yüzey proteinleri, konakta virusa karşı bağışıklık yanıtının gelişmesini uyaran başlıca antijenlerdir. Bunlar aynı zamanda “Tip Özgüllüğünü” belirleyen faktörlerdir. Örneğin Şap virusunun A, O, C, ASIA-1, SAT-1, SAT-2 ve SAT-3 serotipleri bu antijenik yapılar ile sınıflandırılmıştır.

ZARLI VİRUS
VİRAL GENOM
►   Virus genomu diğer mikroorganizmaların aksine ya RNA veya DNA içermektedir.
►   Bu genom tek veya çift iplikçiklidir.
►   Bazı virusların genomu seğmentlidir.

VİRUS-BAKTERİ FARKLARI
                            Bakteri        Virus       
1.Canlı Olmayan Ortamlarda Çoğalma     +               -
2 İkiye Bölünerek Çoğalma                       +               -
3 DNA ve RNA’nın Birarada Bulunması     +                  -
4 Organel Varlığı                          +            -
5 Antibiyotiklere Duyarlılık                       +            -
6 İnterferona Duyarlılık                          -               +
7 Işık Mikroskobunda Görülme                +               -
8.Membran Filtre Sistemlerinden Geçme   -               +                           
                           
VİRUSLARDA YAPI PRENSİPLERİ
(SİMETRİ)
1.Kübik Simetri Prensibi veya
İkozahedral Yapı (Picornaviridae)

2.Helikal Simetri Prensibi (Coronaviridae)

3.Kompleks Yapı Prensibi (Poxviridae)

4.Kombine Yapı Prensibi (Bakteriyofajlar)


VİRUSLARDA ÇOĞALMA
►   Virusların çoğalması için canlı hücreler gereklidir.
►   Konak hücre, enerji ve sentez yanısıra, projeni virionların yapısal proteinleri ve nükleik asitlerinin oluşumu için gerekli öncü maddeleri de sağlar.
►   Virus ile enfekte bir hücrede yeni bir sistem “Virus-Hücre Sistemi” kurulur.
VİRUSLARDA ÇOĞALMA
►   DNA viruslarının çoğu hücre nükleusunda çoğalırken,

►   RNA viruslarının çoğu hücre sitoplazmasında çoğalmaktadır.



VİRUSLARIN ÇOĞALMA BASAMAKLARI
►   Virusların Çoğalma Basamakları
1. Konak hücreye tutunma (Adsorbsiyon)
2. Penetrasyon
3. Kapsidin soyulması
4. Biyosentez
   4.a. Erken mRNA sentezi
   4.b. Erken protein sentezi
   4.c. Nükleik asit sentezi

5. Viral ürünlerin bir araya toplanması
     5.a. Geç mRNA sentezi
   5.b. Geç protein sentezi

6. Olgunlaşma ve Salınım
1. ADSORBSİYON
►   Enfeksiyöz virus partikülleri, spesifik hücre reseptörlerine adsorbe (tutunma) olurlar.

►   Hücre reseptörlerine tutunmada zarsız viruslarda kapsid proteinleri, zarlı viruslarda ise peplomer glikoproteini rol oynar.
ADSORBSİYON
ADSORBSİYON
►   Adsorbsiyon, hücre dışı ortama bağlı olup, geri dönüşümlü bir (reverzible) olaydır.
►   Konakçının cinsi, uygun ısı, tuz konsantrasyonu, pH, virus ve hücrenin miktarı rol oynar.
►   Viruslar bu dönemde spesifik antikorlar tarafından nötralize edilebilirler.
2. PENETRASYON
►   Virusların hücre içine girdiği dönemdir.


*Virusun zarlı veya zarsız olması
penetrasyon şeklinde etkili olur.

1. Zarsız viruslar hücre içine
viropekzis ile,

2. Zarlı viruslar füzyon yolu
    ile,

3. Adenoviruslar gibi bazı
viruslarda kapsitten arınma
virus hücre reseptörüne
Bağlandıktan sonra konak
hücre enzimleri tarafından
gerçekleştirilir ve sadece
virus genomu hücre içine
girer.

4. Bitki virusları ise tümüyle
hücre içine girer.

3. EKLİPS
►   Hücre içinde serbest hale geçen virus nükleik asidi yeni virus partiküllerini oluşturmak üzere biyosentez işlemini başlatır. Bu döneme “Eklips” denir.
►   Hücre içine giren virusun parçalanmasından itibaren tamamen aktif yeni bir virusun meydana gelmesine kadar geçen süreye “Latent Dönem” 
3. EKLİPS
►   Bu dönemde ana nükleik asitten mRNA’lar oluşmaya başlar. mRNA’ların görevleri;

1.  İlk protein sentezinin yapımı başlar. Bu proteinler virus nükleik asidinin sentezinde kullanılacak olan viral enzimlerdir.

2.   Ana nükleik asitten bilgileri yeni oluşan nükleik aside aktarır. Yani oluşan mRNA projeni virus genomları için kalıp görevi görür.


Transkripsiyon: Viral bilgilerin mRNA’ya aktarılması.

Translasyon: mRNA’daki mevcut bilginin virus spesifik protein sentezi için ribozomlara okutulması.

►   Virusların Çoğalma Basamakları

1. Konak hücreye tutunma (Adsorbsiyon)

2. Penetrasyon

3. Kapsidin soyulması

4. Biyosentez
   
   4.a. Erken mRNA sentezi    (Transkripsiyon)
      
   4.b. Erken protein sentezi (Translasyon)
   
   4.c. Nükleik asit sentezi


4. OLGUN VİRUS PARTİKÜLÜNÜN OLUŞUMU
►   Projeni nükleik asitlerin etrafını saracak kapsit proteinleri sentezlenir (Geç protein sentezi).

►   Bu proteinler yeni virus partiküllerinin etrafında organize olduktan sonra mRNA’ların görevleri tamamlanır (Agregasyon).
5. Viral ürünlerin bir araya toplanması
5.a. Geç mRNA sentezi
5.b. Geç protein sentezi

6. Olgunlaşma ve Salınım

►   Agregasyon: Yeni oluşan viral komponentlerin birleşerek yeni virionu oluşturması.
5. OLGUN VİRUS PARTİKÜLLERİNİN DIŞARI SAÇILIMI
►   Yeni meydana gelen virus partiküllerinin serbest kalması ve dışarı dökülmesi virus türüne göre farklılık gösterir.
►   Bakteriyofajlar ve bazı hayvan virusları hücreden lizisle (parçalanma) saçılırken,
►   İnfluenza viruslar ise yavaş fakat devamlı tomurcuklanma ile saçılırlar. Bu viruslar hücrenin ölümüne neden olmazlar.
5. SALINIM
VİRUS ÇOĞALMASININ SONUÇLARI-1
►   Abortif Enfeksiyon: Bazı viruslar hücre içerisine girmesine, nükleik asitlerinin çoğalma yerine taşınmasına ve bazı gen ürünleri sentez edilmesine rağmen tüm virus partikülü (virion) şekillenmez. Bu enfeksiyon şekline “Abortif Enfeksiyon” denir.
VİRUS ÇOĞALMASININ SONUÇLARI-2
►   Restriktif Enfeksiyon:
   Virus hücreye girdikten sonra kendisine benzeyen yeni virus partikülleri sentezlenir, ancak bu viruslar hücreyi lize etmeksizin, belirli zaman aralıkları ile hücreden çıkıp yeni hücreleri enfekte ederler. Bu enfeksiyon şekline “Restriktif Enfeksiyon” denir.

VİRUS ÇOĞALMASININ SONUÇLARI-3
►   Prodüktif Enfeksiyon: Virus hücreye girdikten sonra kendisine benzeyen yeni virus partikülleri sentezinden sonra, bu partiküller hücreyi lize ederek çıkıp yeni hücreleri enfekte ederler. Bu enfeksiyon şekline “Prodüktif Enfeksiyon” denir.

[atmaca]

Kopyala yapıştır;)

[SEKveterinary]

 

[eXcaLibuN]

Kopyala yapıştır;)

kendı gorduğumuz derslerden alıntı yaptım başka yerde bu şekılde yoktur daha genişletilşmişi kitaplarda bakabılırsınız...

[®BALKESVET®]

teşekkürler