Etlik Piliç Yetiştirme Sistemleri

[eXcaLibuN]

Bugün etlik piliç üretimi, yer durumuna göre altlıklı yer sisteminde ya da kafeslerde gerçekleştirilmektedir.

Altlıklı Yer Sistemi:Bu sistemde kümes tabanı altlık veya yataklık denilen talaş veya benzeri materyaller ile, uygun kalınlıkta tamamen kaplanır. Civcivler, yemlik ve suluk gibi ekipmanlar yataklık üzerine yerleştirilir. Hayvanlar üretim döneminin sonuna kadar burada tutulurlar. Besi sonunda tüm altlık uzaklaştırılıp kümes yeniden hazırlanır. Bu sistemde besi süresine göre yılda 5- 7 dönem üretim yapılabilir. Ülkemizde de yaygın olarak bu sistem kullanılmaktadır.

Kafes Sistemi:Etlik piliç üretiminde kafes sisteminin uygulanması yeni değildir. İmalatçı firmaların bu husustaki çalışmaları 1960’lı yıllarda başlamıştır. Bu tip yetiştiricilikte, koloni kafesleri şeklinde geliştirilmiş ve değişik yaşlarda kafes tabanında, yemlik yüksekliğinde ve suluk sisteminde değişiklik yapmaya uygun kafesler kullanılmaktadır. Tavuk yetiştiriciliğinde sıcak iklimlerde kümesin serinletilmesi ve yeterli havalandırma için yüksek yatırıma ihtiyaç duyulması nedeniyle, arazinin sınırlı ve pahalı olduğu bölgelerde kafes sistemi daha ekonomik olabilmektedir. Bu sistem son yıllarda özellikle Mısır, Suudi Arabistan ve Kuveyt’te yaygın olarak kullanılmaktadır.

Göğüste su toplanmaları, karkas kusurları ve diğer bazı olumsuzluklar nedeniyle etlik piliç üretiminde, yumurta tavukçuluğuna nazaran daha az tercih edilmektedir.

Yetiştirme sistemine göre etlik piliç üretiminde hepsi içeri-hepsi dışarı (doldur-boşalt) veya devreler halinde üretim sistemleri kullanılmaktadır.

Hepsi İçeri-Hepsi Dışarı Sistemi:Etlik piliç yetiştiriciliğinde en pratik program işletmedeki bütün piliçlerin aynı anda, aynı yaşta olduğu sistemdir. Bu sistemde bütün civcivler aynı günde, aynı yaşta kümese konur ve aynı günde de kesime sevk edilir veya satılarak kümes boşaltılır. Bilahare kümeste gerekli temizlik ve dezenfeksiyon uygulanır. Bir süre için de kümes boş bırakılabilir. Üretim dönemleri arasındaki bu süre ve uygulanan işlemler bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkışını önleyebilir ve yeni dönemde hayvanlar hastalıktan an, temiz bir çevreye yerleştirilmiş olurlar.

Devreler Halinde Üretim Sistemi:Geçmişte etlik piliç üretiminde çok yaygın bir uygulama olarak bilinmektedir. Bu sistemde bir veya iki hafta aralıklarla kümese veya işletmeye yeni civcivler getirilir. Böylece kümesin tüm bölümleri zamanla doldurulmuş olur. Kümeste, üretim dönemi olan hafta sayısından bir fazla bölmeye ihtiyaç duyulur. Böylece her zaman, içinde hayvan bulunmayan bir bölme vardır. Kesim çağına gelen hayvanlar boşaltılınca o bölmede temizlik ve dezenfeksiyon işlemi yapılır ve yeni dönem civcivler için bölme hazır bekletilir.

Tavukçuluğun gelişmiş olduğu ülkelerde, özellikle etlik piliç üretiminde üretim bir entegrasyon sistemi içerisinde yürütülmektedir. Entegrasyon sistemi, büyük bir şirketin, gerektiğinde ıslah da dahil olmak üzere, üretim, kuluçka, kesim ve yem üretimini de kendi bünyesinde sağlayacak şekilde organize olması biçiminde tasarlanmalıdır.

Bu durumda entegre şirket, varsa kendi ıslah işletmesinden, yoksa dışardan satın alacağı üretim materyali ile üretim sağlar. Kuluçkalık yumurtaları ve onlardan da civcivleri üretir. Bu civcivleri kendisi ile yetiştiricilik sözleşmesi imzalayan yetiştiricilere verir. Yetiştiricilere kendi ürettiği yemi de vermektedir. Yetiştirme dönemi sonunda üretilen hayvanları kendi kesimhanesinde keser ve pazarlar. Sözleşme koşullarına göre yetiştiricinin gelir ve gideri hesaplanır ve kar kendisine ödenir. Genellikle yeni işletmeler için 1 yıldan fazla, eski işletmeler için 1 yıl üzerinden sözleşme imzalanır. Yetiştiricilere önceden belirlenen ve sözleşmede belirtilen koşutlara uygun olarak kesimhaneye teslim edilen her 1000 hayvan, veya kg canlı ağırlık için belirli bir kar garanti edilir. Belirli bir üretim düzeyinin üzerinde iyi sonuçlar elde eden yetiştiricilere ayrıca pirim verilir. Bazı durumlarda entegre işletmelerde kurucu şirketin, sözleşmeli işletmelere kuruluş işlemlerinde kredi, ekipman ve diğer altyapı tesislerinde kredi verme işlevi de bulunmaktadır.