Etlik Piliçlerin Beslenmesi

[eXcaLibuN]

Bir broyler yemleme programının seçimi, elde mevcut yem maddelerinin besin değeri üzerinden saptanan yem masrafı ile çeşitli dietler üzerindeki performanstan sağlanacak katkı değerine (veya kayba) bağlıdır. Broyler dietleri 2800’den 3400 kcal ME/kg’a kadar değişen potansiyelde (enerji ve besin maddeleri düzeyleri) formüle edilebilirler. Genel olarak, etlik piliçler yüksek enerjili dietler üzerinde daha yüksek performans gösterirler. Serin havalarda ekseriya daha yüksek enerji düzeyleri kullanılır ve sıcak havada ise hafifçe daha düşük enerji düzeyleri kullanılır. Bu yeme yağ ilavesi sıcak havalarda yem tüketimini artırabilir. Yüksek enerji ile yem daha iyi değerlendirildiğinden, broyler piliçler için mümkün olduğu kadar fiyatı makul ve en yüksek enerjili daha yoğun dietler kullanılmalıdır. Bununla beraber, iyi bir ekonomik yağ kaynağı olmadan yüksek enerjili rasyonların düzenlenmesi pratik değildir ve masrafına değmez. Bunun için, daha yüksek enerjili dietlerin masrafları artırma payı ile yılda birim kümes alanından üretilecek piliç eti miktarındaki artışın katma değerinin mukayese edilmesi gerekir.,

Broyler piliçler öncelikle enerji ihtiyaçlarını tatmin için yem tükettiklerinden, genel olarak enerji düzeyi ile protein ve diğer besin maddeleri arasında özel bir bağlılık gözetilir Enerji ile protein düzeyleri arasındaki ilgi Tablo 16’de gösterilmiştir.

Bölgede temin edilebilen yem maddelerinin fiyatlarına göre en düşük maliyetli kombinasyonlar düzenlenmiştir. Civciv başlatma (starter) dieti bir günlük yaştan itibaren üç haftalık yaşa kadar, piliç büyütme (grower) dieti 3 haftalık yaştan pazarlamaya 7 gün öncesine kadar yedirilmelidir. Etlik piliçler kesime gönderilmeden önce, son 5-7 gün bir çok ülkelerde besi bitirme (withdrawal) yemi yedirilir. Bu tip bitirme yeminde ne koksidiostat ve nede antibiyotik bulunmaz, protein düzeyi büyütme (grower) yeminden %1-2 daha düşüktür. Başlatma yeminin ekseriya %22-24 arası proteinli ve büyütme yeminin %2 arası proteinli olması halinde, bitirme yemi genellikle O/ 18-20 protein düzeyinde olur.

Broyler besisinde en iyi sonuçlar ekseriya, bir pelet yem kırması (crumbled) başlatma yemi ve sonra pelet halinde bir büyütme ve bitirme yemi ile elde edilmişlerdir. Genel olarak peletleme yemin ete çevrilme oranını yükseltir ve piliçlerin büyüme hızını artırır. Broyler yemlerinin peletlenmesinden potansiyel kazancı, özellikle yem girdileri yüksek olduğunda ek masrafı gerektirecektir. Mümkün olduğu takdirde, bir yemliğe yeni yem ilave edilmesinden önce piliçlerin yemlikteki eski yemi tamamıyla bitirmeleri sağlanmalıdır. Yemliklerin, çerçöp, süprüntü, döküntü ve küflü yahut kek haline gelmiş yemlerden temizlenmiş olması lazımdır.

Cari fiyatlara göre et ve kemik unu cazip bulunmamıştır. Balık unu ise sadece enerji değeri dolayısıyla, daha düşük enerjili dietler için ekonomik olarak cazip bulunmuştur. Şayet yağ katılırsa, o vakit balık unsuz daha ucuz bir yem üretilebilecektir. Bununla beraber, bir yetiştirici hayvansal proteinlerin mutlak gerektiğine inanıyorsa, başlatma dietleri için %23 balık unu ilave yeterli olur.

Tablo 16. Dietin Enerji Gücüne Bağlı Olarak Etlik Piliçler İçin Tavsiye Edilen Protein Düzeyleri

Metabolik              Enerji Başlatma Yemi Starter                      Bitirme Yemi Finisher
Kcal/kg                         0-4 Hafta                                              4 hafta-pazarlama
2860                                21.7                                                                 19
2970                                22.5                                                                 20
3080                                23.3                                                                 20.5
3190                                24.2                                                                 21.2
3300                                25                                                                    22

Yaşa Göre Tavsiye Edilen Protein Düzeyleri